Wyprodukowano w Unii Europejskiej

Na raka szyjki macicy każdego roku w Polsce umiera ponad 1500 kobiet. Wiele z nich można było uratować. Wystarczyłoby, aby dbały o regularne wykonywanie cytologii. Pobranie wymazu zajmuje zalewie kilka minut, a może istotnie zmienić przyszłość.

Czym jest cytologia?

Jest to badanie polegające na pobraniu wymazu z tarczy i kanału szyjki macicy. Otrzymany w ten sposób nabłonek jest badany pod mikroskopem przez cytodiagnostę. Badanie jest szybkie i bezbolesne, choć u niektórych kobiet może powodować uczucie dyskomfortu. Jest to podstawowy i bardzo skuteczny sposób na wykrywanie patologicznych zmian szyjki macicy. Większość z nich powodowana jest przez przenoszonego drogą płciową wirusa HPV, czyli brodawczaka ludzkiego. Zakażenie tym patogenem może (choć nie musi) powodować rozwój nowotworu, a nawet prowadzić do śmierci. Szybko wykryty, pozwala jednak na skuteczne leczenie.

Kiedy należy wykonać badanie?

Rozpoczęcie diagnostyki cytologicznej zawsze powinno być uzależnione od indywidualnej decyzji lekarza ginekologa, podjętej na podstawie przeprowadzonego z pacjentką wywiadu oraz jej stanu zdrowia. Działający w Polsce Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych obejmuje badania cytologiczne w ramach NFZ dla kobiet w przedziale wiekowym  25-59 lat. Zakłada on pobieranie wymazu raz na 3 lata. Lekarze informują jednak, że pierwszą cytologię powinno się wykonać 3 lata po rozpoczęciu współżycia  niezależnie od wieku, a następnie powtarzać co roku przez okres kolejnych 3 lat. Jeśli wyniki nie będą wzbudzały niepokoju, na kolejne badania należy się zgłaszać co 3 lata. Kobiety, które nie są aktywne seksualnie, powinny wykonać pierwszą cytologię po 25 roku życia i powtarzać ją z taką samą częstotliwością jak wyżej.

Są jednak czynniki, które sprawiają, że badaniu należy się poddawać częściej. Obowiązkową cytologię zaleca się kobietom w ciąży. Natomiast osoby znajdujące się w grupie podwyższonego ryzyka (przyjmujące leki immunosupresyjne, zakażone wirusem HIV lub leczące się onkologicznie) powinny wykonywać ją raz w roku.

Jak przygotować się do badania?

Pobranie wymazu jest szybkie i nieinwazyjne. Przed wykonaniem cytologii należy jednak pamiętać, by przez 2-3 dni nie stosować leków dopochwowych ani irygacji. Należy się również wstrzymać ze współżyciem. Wymaz nie może być pobierany w czasie miesiączki, ani bezpośrednio po niej. Najlepszym momentem na wykonanie badania jest 10-12 dzień cyklu.

Jak czytać wyniki cytologii?

Do niedawna wyniki cytologii było podawane w oznaczanych cyframi grupach od 1 do 5. 1-2 oznaczały wynik prawidłowy, natomiast 3-5 nieprawidłowy. Obecnie ginekolodzy coraz częściej rekomendują bardziej szczegółowe, opisowe wyniki. Każdy z nich – szczególnie ten, w którym pojawiają się jakieś niepokojące informacje, powinien być skonsultowanych z lekarzem, który właściwie go zinterpretuje i – jeśli będzie to konieczne – podejmie decyzję o dalszym leczeniu. Cytologia pozwala wykryć wszelkie patologie na wczesnym etapie i skutecznie je zlikwidować.